KS Gedania herbKlub z Wrzeszcza to dowód niezłomności Polaków. Borykał się z niechęcią Niemców przed wojną, komunistów po 1945 r., nie uniknął problemów podczas transformacji. Z dawnej Gedanii nie pozostało nawet logo… a jednak nazwa wciąż trwa.

Inaczej niż zwykle, dzisiaj wyeksponowałem historyczne logo klubu, zamiast obecnie obowiązującego. Gedania bowiem to jest klub inny niż wszystkie. Utworzony jako drużyna polonijna w Wolnym Mieście Gdańsku, jako wyraz aspiracji Polaków w zdominowanym przez Niemców swoistym mini państwie. I choć logo z amarantowym pasem przecinającym w słup białą, prostokątną tarczę, już nie widnieje na koszulkach piłkarzy Gedanii – w zmienionej postaci używa go spółka siatkarska – należy ocalić je od zapomnienia, czemu ten wpis także ma służyć.

Przedwojenna Gedania
Klub został utworzony 15 sierpnia 1922 roku przez miłośników futbolu, którzy porzucili Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” nie widząc w nim nadziei na rozwinięcie sekcji. Pamiętajmy, że Gdańsk po I wojnie światowej był nietypowym miastem – z „nazwy wolnym, choć skrępowanym” – jak zgrabnie ujął to Janusz Trupinda w książce „KS Gedania – klub gdańskich Polaków”.* Mimo, że w polskim obszarze celnym, to z niemieckim językiem urzędowym i administracją. Zamieszkały przez bez mała 10% Polaków, głównie robotników.

Ludność polska sprawnie organizowała się, poza Sokołem, powstały także takie podmioty, jak: Polski Klub Wioślarski, Pierwszy Polski Klub Jachtowy, Akademicki Związek Sportowy przy Politechnice, w 1923 także wielosekcyjny Klub Sportowy „Bałtyk”. Rok starsza Gedania miała pierwotnie biało-niebieskie barwy oraz swoją odznakę.

KS Gedania herbDotarłem do wzoru, którym klub się wtedy posługiwał, jednak nie mam pewności jakie kolory zawierał. Jak możemy wyczytać we wspomnianej książce o Gedanii** okrągła tarcza podzielona była w biało-niebieskie pionowe pasy.

Barwy zostały zmienione w 1925 roku na biało-amarantowe, rok później opracowano statut klubu. Pełna nazwa klubu brzmiała wówczas Sportklub „Gedania” e.V. w Gdańsku (w 1924 roku zarejestrowanego w Bałtyckim Związku Sportowym, czyli Baltischer Rasen- und Wintersport-Verband, później Baltischer Sport-Verband). Co ciekawe, pierwotnie zarejestrowano klub w Toruńskim OZPN i zakwalifikowano do pomorskiej klasy B, jednak rywalizacja z toruńskimi i bydgoskimi klubami była mniej atrakcyjna dla polskiej publiczności i bardziej kosztowna.

KS Gedania herbPrzed wojną sportowcy Gedanii mieli białe stroje z charakterystycznym amarantowym pionowym pasem, motyw ten występował także w znaku klubu.

W 1933 roku zgłoszono drużynę piłkarską Gedanii do Gauligi Ostpreußen, w której dwukrotnie zajmowała ona 2. miejsce (1936-37, 1937-38). Wybuch II wojny światowej zatrzymał losy klubu, którego członkowie zostali represjonowani, Niemcy splądrowali budynki klubu. Tu się kończy romantyczna opowieść o polskim klubie w niemieckich strukturach piłkarskich.

Kolejarska Gedania
Po wojnie reaktywowano Gedanię, futboliści osiągnęli zrazu spory sukces, nie mając własnego stadionu wygrali ligę okręgową. W walce o awans do ekstraklasy nie sprostali jednak rywalowi z Sosnowca (KS Rejonowej Komisji Uzupełnień, później znanemu jako Zagłębie), przegrywając 2-6. W następnym roku Gedaniści także uczestniczyli w eliminacjach do najwyższej polskiej ligi piłkarskiej, zajmując 7. miejsce (na 10 drużyn) w grupie 2.

Od 1946 roku drużyna występowała jako Kolejowy Klub Sportowy „Gedania” (po fuzji z KKS Bałtyk). Poza piłkarską, w klubie funkcjonowało 6 sekcji (sukcesy osiągnęły m.in. lekkoatletki, mistrzynie Polski 1948 w hali czy bokserzy, drużynowi mistrzowie Polski sezonu 1948/49).

KS Gedania herbPodczas reorganizacji sportu wcielono klub do zrzeszenia Kolejarz i pod tą nazwą futboliści spędzili dwa sezony w II lidze. W 1951 roku zagrali tam jedyne na tym poziomie mecze derbowe z Lechią, oba przegrane (1-2, 0-4).***

W 1956 roku klub powrócił do nazwy KKS Gedania, pod którą funkcjonował przez następne pół wieku. W tym czasie drużyna piłkarska grywała w III lub IV lidze (okręgowej). W 1987 roku klub został połączony z MOSiR Gdańsk.

KS Gedania herbW ostatniej dekadzie XX wieku (prawdopodobnie) pojawił się nieco zmieniony znak KKS Gedania, w którym dodano niebieskie pole z nazwą klubu oraz rokiem założenia i nazwą miasta. Emblemat ten widniał na budynku klubowym przy ul. Kościuszki (który popadł w ruinę).

W 2003 roku połączono Gedanię z gdańskim klubem Flotylla, a trzy lata później powołano spółkę akcyjną Energa-Gedania. Jak się okazało, 2006 rok napisał nowy rozdział w dziejach klubu. Sekcja piłkarska została oddzielona od spółki (prowadzącej drużynę siatkówki kobiet, czterokrotnego uczestnika Plus Ligi Kobiet).

KS Gedania herbSiatkarska Gedania przejęła prostokątny znak klubu (powyżej z prawej). Od 2006 roku drużyna piłkarska, występująca pod nazwą Gdański Klub Sportowy „Gedania”, miała emblemat okrągły (widoczny powyżej z lewej). W drugiej dekadzie XXI wieku opracowano nowy znak, który widnieje obecnie na koszulkach piłkarzy. W 2012 toku klub przeprowadził się na nowy obiekt przy Alei Hallera. Także sportowo Gedania wychodzi na prostą – w zeszłym roku awansowała do IV ligi, w której zajmuje miejsce w czołowej trójce po rundzie jesiennej.

Ocena znaku
Obecne logo Gedanii w moim przekonaniu nie odzwierciedla jej tradycji. Poza pionowym czerwonym pasem nie zawiera odniesień do przedwojennego, kultowego znaku klubu.

KS Gedania herbNiestety nie jest to także emblemat innowacyjny, a wręcz wydaje się przestarzały i przaśny, poprzez dodanie szarf i wieńca do tarczy o symetrycznym, acz niedokładnie wyrysowanym kształcie. W znaku pojawiły się elementy z herbu Gdańska – co oceniam pozytywnie. Natomiast oddzielenie korony od gdańskich krzyży i umieszczenie nad szarfą z nazwą klubu dało dziwaczną kompozycję. Napisy wypisane są obecnie krojem Albertus, wcześniej używano wersji z liternictwem złożonym Arialem Black.

Na koniec miesiąca oceniamy więc obecne logo piłkarskiej Gedanii, u mnie ma ten znak znacznie niższą notę niż miałby przedwojenny emblemat.

KS Gedania herb

Jak oceniasz oficjalne logo GKS Gedania 1922?

  • 2 #niedopracowane (33%, 3 razy oceniany)
  • 3 #poprawne (22%, 2 razy oceniany)
  • 1 #koszmarne (22%, 2 razy oceniany)
  • 5 #doskonałe (11%, 1 razy oceniany)
  • 4 #wartościowe (11%, 1 razy oceniany)

Ilość głosów: 9

Loading ... Loading ...


Ocena polskielogo.net:

Oryginalność

Czytelność

Precyzja wykonania

Liternictwo

Ponadczasowość formy


Średnia ocena: 2,6

*Janusz Trupinda: KS Gedania – klub gdańskich Polaków; Gdańsk 2015
str. 18-24
**tamże, str. 64
***Jan Goksiński: Klubowa historia polskiej piłki nożnej w latach 1945-1970; Warszawa 2013
str. 67