Liga 1936Zwycięska passa Ruchu została przerwana przez dwóch beniaminków! 80 lat temu o Mistrzostwie Polski dla Cracovii przesądził wynik ostatniego meczu… WisłyAKS. Po 5 latach stolica polskiej piłki wróciła więc do Krakowa.


© Autor: Jakub Malicki

Jeśli interesuje Was historia sportu, to pewnie już wiecie, że w najbliższym czasie pojawią się aż trzy książki o przedwojennych klubach i ich bataliach. Co więcej – według zapowiedzi wydawców – znajdziemy w tychże publikacjach A. Gowarzewskiego, J. Owsiańskiego oraz śp. J. Hałysa reprodukcje znaków drużyn piłkarskich! Oczywiście przyjrzę się im dokładnie i nie omieszkam podzielić się z Wami skromną recenzją, gdy książki trafią w moje ręce.

Wierzę, że wspomniane publikacje będą pomocne w opracowaniu historii znaków kolejnych zapomnianych klubów. Świetnie, że coraz więcej historyków i dziennikarzy sportowych traktuje herb klubu jako element godny uwagi. Jako autor serwisu polskielogo.net trzymam kciuki, by wreszcie informacje o klubach ilustrowane były źródłami lub reprodukcjami znaków sportowych z epoki, którą opisują.

Tymczasem zapraszam Was do podróży w czasie i przyjrzenia się barwom ekstraklasy sprzed 80 lat. W Polsce ad 1937 roku działo się wiele ciekawego, że wspomnimy budowę Centralnego Okręgu Przemysłowego, uchwalenie przez Sejm dnia 11 listopada, jako Święta Niepodległości, czy wreszcie otwarcie drogi utwardzanej pomiędzy Katowicami z Krakowem. Wtedy też ekstraklasa wystartowała w najmniejszym składzie w historii. O prymat w polskim futbolu rywalizowało zaledwie 9. drużyn, gdyż katowicki Dąb został wykluczony z rozgrywek za przekupienie bramkarza Śląska Świętochłowice, Alfreda Mrozka. Przed sezonem ustalono, że wszystkie mecze katowickiej drużyny nie odbędą się, a w tabelach wypisano wynik 3-0 dla rywali.

Liga 1936Po roku nieobecności, do elity wróciła Cracovia i to właśnie „Pasy” świętowały mistrzostwo w 11. sezonie Ligi. Warto pamiętać, że to był 3. tytuł Cracovii wywalczony w systemie ligowym (który to system zbojkotowała w 1927 roku) oraz czwarte Mistrzostwo Polski. Krakowianie dołączyli tym samym do PogoniRuchu, najbardziej utytułowanych polskich klubów przed II wojną światową.

Cracovia AKS Chorzów 1937Zdjęcie z meczu Cracovii z AKS (1-1) w 1937 roku; Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe/

Niewiele jednak brakowało Amatorskiemu Klubowi Sportowemu, by w debiutanckim sezonie Ligi wygrać rozgrywki. Skończyli sezon z taką samą liczbą zwycięstw, co Cracovia (10) oraz lepszym bilansem gier bezpośrednich (2-1 u siebie, 1-1 w Krakowie), lecz w końcowej tabeli mieli o 2 punkty mniej od „Pasów”. W ostatnim meczu sezonu, chorzowianie polegli w Krakowie z Wisłą 2-5, tracąc szansę dogonienia Cracovii. Dodajmy, że ich szansa powodzenia była tylko matematyczna, bowiem AKS musiałby strzelić Wiśle co najmniej 11 goli, by zdobyć Mistrzostwo Polski.

Liga 1936W tym meczu 2 bramki dla Wisły zdobył Artur Woźniak, a Jerzy Wostal jednego gola dla AKS. Dzięki temu „Wiślak” wyprzedził w klasyfikacji strzelców sezonu zawodnika chorzowskiego klubu oraz „Ełkaesiaka”, Edmunda Lewandowskiego. Woźniakowi wystarczyło 12 trafień by zdobyć tytuł „króla strzelców”.

Artur WoźniakArtur Woźniak, król strzelców Ligi w 1937 roku; Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe/

Trzykrotnie padało 9 bramek w meczu. Garbarnia przegrała 1-8 z Ruchem oraz 4-5 z Warszawianką. Ta ostatnia miała najsłabszą obronę w Lidze, co wykorzystał m.in. Ruch, pokonując warszawian 6-3. „Niebiescy” strzelili w sezonie najwięcej bramek spośród uczestników Ligi, ale 40 goli (nie licząc walkowerów z Dębem) nie wystarczyło, by obronić Mistrzostwo Polski.

Poniżej znajdziecie końcową tabelę rozgrywek, która za „Przeglądem Sportowym” uwzględnia walkowery przeciwko Dębowi. Warto zwrócić uwagę na znaki klubów, aż 5 z nich zawierało wyeksponowany monogram: inicjał w emblematach WartyWarszawianki, akronim przy AKS, RuchuŁKS. Oryginalną kompozycję literniczą miał takżeDąb w swoim logo. Wszystkie herby cechowała prostota, nawet najbardziej skomplikowany z nich – znak Pogoni – miał prostą kompozycję, ożywioną symbolem rycerza na wspiętym koniu. Ciekawe, która drużyna mogłaby liczyć na Waszą sympatię, gdybyście oceniali atrakcyjność znaków?


Końcowa tabela Ligi w 1937 roku:

Cracovia logo klubuAKS Chorzów logo klubuRuch Wielkie Hajduki logo klubuWarta Poznań logo klubuWisła Kraków logo klubuPogoń Lwów logo klubuWarszawianka logo klubuŁKS logo klubuGarbarnia Kraków logo klubuDąb Katowice logo klubu


Pozycje drużyn w tabeli w trakcie rozgrywek:

Źródła:
Rocznik 1937 „Przeglądu Sportowego”
Encyklopedia Piłkarska FUJI, tom 25: O tytuł Mistrza Polski; Katowice 2000
http://historiawisly.pl/wiki/index.php?title=1937.11.14_Wis%C5%82a_Krak%C3%B3w_-_AKS_Chorz%C3%B3w_5:2
https://www.wikipasy.pl/1937-11-21_Cracovia_-_AKS_Chorz%C3%B3w_0:7