Polonia Warszawa logoZaczynamy od znaku, który jest najbliższy idei naszej strony. Biało-czerwona tarcza
z czarnym konturem to pierwszy, historyczny emblemat Polonii Warszawa, do używania którego klub powrócił po upadku Spółki Akcyjnej w 2013 r.


© Autor: Jakub Malicki

Wpis zaktualizowany w grudniu 2016 roku

Od pierwszego wpisu o herbie Polonii minęło półtora roku i teraz postanowiłem wzbogacić go o materiały, do których dotarłem w tym czasie. Również sytuacja ze znakiem Polonii została uporządkowana, w sierpniu 2015 roku podjęto decyzję o ponownym korzystaniu z okrągłego herbu i dziś już wiemy, że była to trwała zmiana, a pierwszy znak klubu – biało-czerwona tarcza – jest obecnie wykorzystywana jedynie w serwisach społecznościowych.

Polonia Warszawa logoW wyszukiwarce internetowej Narodowego Archiwum Cyfrowego znajdziemy mnóstwo fotografii przedwojennej drużyny Polonii, warto także sięgnąć do książek Roberta Gawkowskiego, który szczegółowo opisał losy „Czarnych Koszul”.

Autor ten wspomina o dacie założenia klubu, za którą długo uznawano rok 1915 – gdy Polonia została zarejestrowana po tym, jak Niemcy wkroczyli do Warszawy. Jak doskonale wiecie, w czasach kongresówki organizacja o takiej nazwie nie mogła istnieć, mimo że ślady drużyny znajdziemy już w 1911 roku. Wówczas zawodnik Korony (drużyny Wojskowego Koła Sportowego), Wacław Denhoff-Czarnocki, stworzył nową drużynę na bazie zawodników Stelli i Merkurego.[1]

Polonia Warszawa logoPierwotnie drużyna miała pasiaste koszule, w 1912 roku Janusz Mück kupił w Łodzi nowe stroje.[2] Były to czarne koszule z białymi kołnierzykami. W domach zawodnicy uszyli biało-czerwone tarcze, które przyczepiono do koszuli w luźny sposób (legendarnymi agrafkami), by mieć szansę ukrycia emblematów przed kontrolą carskiej policji.

Niekiedy drużyna występowała w koszulach w biało-czarne pasy, które stały się wyróżnikiem drużyny rezerwowej (a od 1921 roku używała takich barw Warszawianka, która została stworzona przez zbuntowanych polonistów).[3]

Wraz z rejestracją Polonii, biało-czerwona tarcza stała się oficjalnie herbem klubu. Widniała także na okładce biuletynu „Echo”, który zaczęto wydawać w 1916 roku.

Polonia Warszawa logoŹródło: Piłka Nożna w Polsce, J. Hałys

Z biało-czerwoną tarczą na czarnych koszulach Polonia świętowała pierwsze sukcesy, czyli wicemistrzostwo Polski w 1921 roku czy debiut w Lidze w 1927 roku. W tym czasie „Czarne koszule” tułały się po warszawskich boiskach, rozgrywając mecze domowe na Agrykoli lub Dynasach. Własne boisko otrzymali w 1928 roku.

Biało-czerwona tarcza stanowiła herb Polonii do 1933 roku. Równo 80 lat później ponownie znalazła się na czarnych koszulach, gdy stanowiła znak stowarzyszenia Miejski Klub Sportowy „Polonia, odbudowującą klub po likwidacji spółki akcyjnej. Co ciekawe, wykorzystano herb, który zrekonstruowałem w 2009 roku i umieściłem na stronie vflnet.com. Ku mojej uciesze stał się on oficjalnym logo klubu w 2013 r.

Symbol sukcesu
Jak wspomniałem, od połowy 2015 roku stowarzyszenie używa jednak bardziej rozpoznawalnego znaku – w którym biało-czerwoną tarczę umieszczono na czarnym kole z mniejszymi kołami i literami „KSP”, stanowiącymi akronim nazwy klubu.

Po raz pierwszy herb ten pojawił się w 1933 roku, gdy po spadku Polonii z Ligi dokonano korekty.

Polonia Warszawa logoNowy herb znajdziemy na licznych fotografiach zawodników z lat 1933-39, w Muzeum Sportu widnieje także proporzec z 1938 roku, dzięki czemu mamy wgląd, jakie kolory zawierał ów emblemat. Już przed II wojną światową, znak miał białe kontury – choć oczywiście znajdziemy także odznaki z obrysami wypełnionymi metalem.

Polonia Warszawa logoNieco inaczej prezentował się znak powojennej Polonii. Na cegiełkach sprzedawanych w celu zebrania środków na remont stadionu przy Konwiktorskiej widzimy co prawda znak zbliżony do przedwojennego, jednak na koszulkach zawodników herb został pozbawiony białych obwódek (okręgów) wokół liter „KSP’, także tarcza została odwrócona lustrzanie. Znak ten widnieje w takiej formie na wielu zdjęciach, stąd widocznie jego forma nie była przypadkowa, na co wskazywałby odwrócony szyk kolorów na tarczy. Herb ten towarzyszył „Polonistom” w pierwszym sukcesie w Polsce – wywalczonym w 1946 roku Mistrzostwie Polski.

Polonia Warszawa logoŹródło: www.dumastolicy.pl

Mistrzowska „drużyna z gruzów” jak okrzyknięto Polonię, pokonała w finałowej batalii Wartę, chorzowski AKS oraz ŁKS. Kolejny sukces – wywalczenie Pucharu Polski miał jeszcze bardziej dramatyczne dla Polonistów tło.

Pod rządami kolei
Podczas reorganizacji sportu stracili swoją nazwę i barwy (czarne koszule zastąpiono bordowymi ZS Kolejarz.

Kolejarz Warszawa logoDziałacze klubu wcześniej nie zgodzili się na objęcie patronatem przez Milicję Obywatelską, stali się więc klubem kolejowym i na cztery dekady zniknęli z elity polskiego piłkarstwa. W 1952 Polonia (pod nazwą Kolejarz) zagrała ostatni raz w ekstraklasie za czasów Polski Ludowej, lecz w tymże roku równie niespodziewanie sięgnęła po Puchar Polski.

W drodze do finału drużyna wyeliminowała, kolejno: Kolejarza Katowice (7-1 na wyjeździe), Górnika Radlin (4-3), Ogniwo Bytom (4-2) i Górnika Szombierki (3-1).

CWKS Kolejarz Warszawa logoW finale doszło do pojedynku z lokalnym rywalem, warszawski Kolejarz pokonał CWKS po bramce Wesołowskiego w 50. minucie.

W 1953 roku Poloniści w kolejarskich barwach walczyli o powrót do I ligi i niewiele brakło, by osiągnęli cel. Zajęli 3. miejsce w II lidze, za Gwardią Bydgoszcz i Włókniarzem Łódź, które awansu nie dawało. Jednak z 1. ligi wycofano wówczas krakowski OWKS i była szansa, że to Kolejarz zajmie jej miejsce. Władze podjęły inną decyzję, postanowiono o rywalizacji w składzie 11-zespołowym. Zamiast w ekstraklasie, Polonia vel Kolejarz wylądowała w… III lidze! Do 1996 roku sukcesem Kolejowego Klubu Sportowego „Polonia” (nazwa od 1956 roku) były awanse na zaplecze ekstraklasy. Lepiej wiodło się koszykarzom Polonii, którzy wywalczyli Mistrzostwo Polski w 1959 roku oraz 3 srebrne medale (1957, 1960, 1976).

Polonia Warszawa logoWarto wspomnieć, że choć klub nosił w nazwie akronim „KKS”, materiały z PRL zawierają herb z literami „KSP” na okrągłej tarczy (niekiedy ze złotymi konturami, innym razem białymi).

Powrót do elity
Na początku lat 90-tych przywrócono nazwę Klub Sportowy „Polonia”, a drużyna wywalczyła awans do II ligi. W 1993 roku Polonia wygrała rozgrywki w grupie wschodniej i po 40 latach wróciła do ekstraklasy! Niestety drużyna nie osiągnęła wysokiej formy i już po roku spadła z 1. ligi, razem z Zawiszą, Siarką i Wisłą.

Razem z „Białą Gwiazdą” powróciła Polonia do 1. Ligi w 1996 roku, tym razem zatrzymując się w niej na kolejne 10 lat.

Polonia Warszawa logoDodajmy, że od połowy lat 90-tych roku klub miał nowe logo – widniały w nim litery KPP (Klub Piłkarski Polonia). Znak i nazwę zmieniono po tym, jak właścicielem klubu został Janusz Romanowski, a Polonię przekształcono w spółkę.

Nastał szczęśliwy czas w dziejach klubu – w 1998 roku Polonia wywalczyła wicemistrzostwo Polski, następnie debiutowała w europejskich pucharach. Pierwszym rywalem w Pucharze UEFA był estoński Sadam Tallin, z którym Polonia wygrała bez problemów (2-0, 3-1). Kolejny rywal – moskiewskie Dynamo – był już jednak poza zasięgiem (0-1, 0-1).

Kto dziś pamięta, że „Czarne Koszule” były blisko awansu do Champions League? Po wywalczeniu Mistrzostwa Polski w 2000 roku trafili do II rundy eliminacji Ligi Mistrzów. Po dramatycznym dwumeczu rumuńskim Dinamem Bukareszt (wyjazdowa wygrana 4-3, u siebie 3-1), w kolejnej rundzie trafili na Panathinaikos. Po bramkach Kiełbowicza i Kaliszana padł remis w pierwszy meczu w Płocku. W rewanżu bramka Arkadiusza Bąka tylko na pocieszenie, Panathinaikos wygrał 2-1 i to Grecy zagrali w Lidze Mistrzów. Polonia walczyła jeszcze z Udinese w Pucharze UEFA, lecz włosi byli poza zasięgiem (0-1, 0-2).

W 2001 roku Polonia dołożyła kolejne trofeum – wywalczyła drugi w historii Puchar Polski!

Polonia Warszawa logoPolonia Warszawa logoDzięki bramkom Arkadiusza Bąka i Mariusza Pawlaka, „Czarne Koszulce” wywalczyły trofeum w 49 rocznicę zdobycia pierwszego Pucharu. Jesienią trafili do Pucharu UEFA, gdzie pokonali walijski The New Saints FC (4-0, 2-0), a w I rundzie silniejsze było Twente Enschede (1-2, 0-2).

Polonia Warszawa logoKolejne zmiany w klubie nastąpiły w 2004 r., gdy powołano Klub Sportowy Piłkarski „Polonia” Spółka Akcyjna i powrócono do herbu KSP, dodając do niego złoty wieniec laurowy z rokiem założenia i nazwą klubu oraz dwoma gwiazdkami (symbolizującymi dwa tytuły Mistrza Polski). W 2008 r. Polonia została połączona z drużyną Groclin-Dyskobolii grającą w Ekstraklasie, dzięki czemu trafiła do najwyższej ligi piłkarskiej w naszym kraju. Podmiot ten trwał do 2013 r., gdy po nieudanej próbie przeniesienia do Katowic rok wcześniej przez Ireneusza Króla, braku licencji na grę w Ekstraklasie 2013/14 – spółkę postawiono w stan likwidacji.

W lipcu 2015 r. klub został przejęty przez nową Spółkę Akcyjną i zaczął używać okrągłego herbu KS Polonia:

Polonia Warszawa logo

Ocena znaku
„Nowe” logo Polonii Warszawa SA zostały wyciągnięte z dawnych czasów bez żadnego unowocześnienia lub choćby delikatnego retuszu. Emblematy te mają prostą formę
i czytelny przekaz, barwy narodowe na czarnej tarczy prezentują się wymownie. Znak KSP na kółku nie zawiera zbędnych ozdobników (jak logo z wieńcem i gwiazdkami). Szkoda,
że nie pomyślano o wyrysowaniu na nowo jego kształtu, gdyż białe obwódki i ich czarne kontury wydają się zbyt cienkie (zarówno na monitorze jak i w małych rozmiarach na wydruku). Także czarna linia między biało-czerwonymi polami tarczy wydaje się zbędna.


gwiazdagwiazdagwiazdagwiazdapustaOryginalność

gwiazdagwiazdagwiazdagwiazdapustaCzytelność

gwiazdagwiazdagwiazdagwiazdapustaPrecyzja wykonania

gwiazdagwiazdagwiazdagwiazdapustaLiternictwo

gwiazdagwiazdagwiazdapustapustaPonadczasowość formy


Średnia ocena: 3,8

Źródła:
[1], [2]Robert Gawkowski: Warszawska polonia; Piłkarze „Czarnych koszul” 1911-2001; Warszawa 2001

[3]Robert Gawkowski: Encyklopedia klubów sportowych Warszawy i jej najbliższych okolic w latach 1918-39; Warszawa 2007

[4]http://www.90minut.pl/skarb.php?id_klub=317&id_sezon=89
dostęp: 2015/08/12

[5]https://pl.wikipedia.org/wiki/Polonia_Warszawa_(pi%C5%82ka_no%C5%BCna)
dostęp: 2015/08/12

Polonia w konkursie „Logo roku”:

Polonia Warszawa logo klubu

Jak oceniasz herb Polonii Warszawa?

  • 5 #najlepszy (47%, 818 razy oceniany)
  • 2 #słaby (36%, 624 razy oceniany)
  • 4 #świetny (9%, 149 razy oceniany)
  • 1 #najgorszy (5%, 92 razy oceniany)
  • 3 #poprawny (4%, 67 razy oceniany)

Ilość głosów: 1 750

Loading ... Loading ...