MKS Śląsk Świętochłowice logo klubuRówieśnicy i sąsiedzi. Oboje niebiescy, z monogramem w herbie, oboje wspierani przez huty. Jednak awans do piłkarskiej 1. ligi dla Ruchu był jedynie rozgrzewką, za to dla Śląska stanowił największe osiągnięcie w historii. Świętochłowice miały jednak sukcesy w żużlu.


© Autor: Jakub Malicki

Nigdy nie odwiedziłem Świętochłowic, choć kilkakrotnie przejeżdżałem przez to miasto. Prowadzi przez nie trasa średnicowa oraz linia kolejowa między Krakowem a Wrocławiem. Z okna pociągu wyłania się gęsto zabudowane miasto z wieżą kościoła (Św. Piotra i Pawła), wystającą znad kamienic i familoków.

Jest to niezwykle zwarte miasto, zajmujące powierzchnię zaledwie 13 km²! Świętochłowice zamieszkałe przez 52 tysiące osób są jednym z najgęściej zaludnionych miast w Polsce (średnia 3,9 tys. mieszkańców na km²). Oprócz budynków mieszkalnych, zmieściły się tam jeszcze: kopalnie (już nie fedrujące), huta i kilka klubów sportowych, spośród których najbardziej znane są Śląsk, Naprzód Lipiny i Czarni Chropaczów.

Gdy patrzę na dzieje Śląska Świętochłowice, odczuwam niedosyt. Przed wojną była to drużyna niezwykle charakterna i odporna na przeciwności losu, z żywiołowo reagującymi kibicami. Po 1945 roku powoli znikała z ogólnopolskich tabel piłkarskich, by w końcu ugrzęznąć na piątym lub szóstym poziomie rozgrywek. Więcej radości przynieśli świętochłowiczanom żużlowcy, trzykrotni drużynowi wicemistrzowie Polski (1969, 1970, 1973).

Krótka historia „Ś-ki”
Odczuwam również niedosyt, gdy patrzę na znak Śląska. Ten uznawany za historyczny, wspomniany m.in. w monografii świętochłowickiego sportu, napisanej przez Eugeniusza Błażycę[1], choć nie ma pewności kiedy dokładnie został zaprojektowany.

Śląsk Świętochłowice logo klubuHerb ten pojawił się na strojach sportowców dopiero na przełomie lat 60-70-tych, gdy zdobił plastrony świętochłowickich żużlowców. Piłkarze nosili herb z „Ś-ką” w latach 90-tych. W dodatku lekko zmieniony w porównaniu do wydanych wcześniej odznak czy herbie wyhaftowanym na sztandarze klubowym. Dodajmy w tym miejscu, że poszczególne wersje różniły się nieznacznie kolorystyką (monogram biały lub złoty) i liternictwem.

Z czasów przedwojennych, gdy świętochłowiczanie grali w 1. lidze, zachowały się fotografie zawodników z emblematem na koszulkach, którego rekonstrukcję zamieszczam poniżej.

Śląsk Świętochłowice logo klubuNaszywka ta zawierała napis „Śląsk” na okrągłej tarczy. W dzisiejszych czasach upraszczania wszystkiego takie logo nie zdziwiłoby nikogo, natomiast wśród przedwojennych emblematów wyglądało co najwyżej skromnie. Z żalem przyznaję, że nie dotarłem do materiałów, które byłyby dowodem, że to herb z inicjałem „Ś” był używany przez Śląsk w czasach pierwszoligowych pojedynków.

Debiut w lidze
Świętochłowiczanie znaleźli się w najwyższej polskiej lidze piłkarskiej dość niespodziewanie, wygrywając Ligę Śląską w 1927 roku oraz turniej eliminacyjny (pokonali Garbarnię, ŁTSG oraz WKS 6. Pułku Lotniczego Lwów). Awans drużyny z niewielkich Świętochłowic do elity polskiego piłkarstwa po zaledwie 7 latach istnienia (klub założony w 1920 roku decyzją członków Polskiego Komisariatu Plebiscytowego) to był spory wyczyn. Sukces ponad stan – jak się później okazało – wpływy z biletów były niewystarczające i w efekcie klub wpadł w tarapaty finansowe. Nerwy puściły kibicom, którzy pod koniec meczu z Cracovią wtargnęli na boisko, przy wyniku 0-1. W efekcie rywalom przyznano walkower.

Zresztą cały debiutancki sezon w lidze nie był pomyślny dla futbolistów Śląska. Pechowo zaczęli go od porażki z Ruchem na stadionie w Królewskiej Hucie, a skończyli wyjazdową porażką 2-3 z Warszawianką.

Śląsk Świętochłowice logo klubuW trakcie sezonu Śląsk wygrał tylko dwa mecze (nad Czarnymi 4-2 i rewanż 1-0 z Ruchem), poza tym otrzymał trzy walkowery za mecze z wycofanym TKS oraz ŻKS Hasmonea. Na koniec rozgrywek zajął więc 14 miejsce (przedostatnie) w tabeli. Opuścił ekstraklasę. Co gorsze, stracił boisko, zamknięte z powodu szkód górniczych.

„Niebiescy” nie poddali się jednak, w kolejnych latach starali się wrócić do ligi. W 1930, 1931, 1932 i 1933 roku kończyli rozgrywki śląskiej ligi w czołówce, a wygrali je w 1934 roku. Mecze eliminacyjne rozgrywali na terenach przy koszarach w pobliżu kościoła Św. Piotra i Pawła, a po awansie otwarto nowy stadion – mieszczący się przy Hucie Florian (dawna „Falva”).

Śląsk Świętochłowice logo klubuTableu upamiętniające zwycięstwo w klasie A i awans do 1. ligi; Źródło: świętochłowicki.pl

W eliminacjach do 1. ligi Śląsk okazał się lepszy od rywala zza między – Naprzodu Lipiny oraz WKS Śmigły Wilno. Powrót do ligi okazał się bardziej udany niż debiut 7 lat wcześniej. 10 zwycięstw, 2 remisy i na koniec 5. miejsce w tabeli. Bramkostrzelny Hubert Gad i młody Ewald Cebula sprawiali, że każdy rywal musiał czuć respekt do świętochłowickiej drużyny. Obaj zagrali w reprezentacji Polski pod koniec lat 30-tych.

Trzeci rok w lidze jednak przyniósł załamanie formy i degradację. Do historii polskiego futbolu przeszedł skandal w meczu przeciwko Dębowi Katowice, przegranym 0-2. Wynik ten pozwolił katowiczanom utrzymać się w lidze, ale wyszło na jaw, że bramkarz Śląska przyjął łapówkę od gości i wybuchła przedwojenna afera korupcyjna. Jak wiemy, Dąb został zawieszony po sezonie i w 1937 roku jego mecze zostały odwołane, a rywale otrzymali walkowery.

Śląsk Świętochłowice logo klubuDrużyna Śląska Świętochłowice w 1937 roku; Źródło: NAC Retusz: Jakub Malicki

Śląsk grał już wtedy w lidze śląskiej i ciągle należał do jej czołówki. W 1938 roku wygrał rozgrywki, jednak w turnieju eliminacyjnym był słabszy od Garbarni i Union-Touring. Rok później powtórzył wynik i tym razem trafił w grupie finałowej na Śmigłego, Junaka Drohobycz i Legię Poznań. Zajmował pozycję lidera, gdy wybuchła II wojna światowa i rozgrywek nigdy nie dokończono…

Futbol w cieniu żużla
Klub reaktywowano w 1945 roku, niedługo później zyskał patronat Huty Florian. Drużyna piłkarska wystartowała w śląskiej klasie A grupie II. Dwa sezony przeciętne, trzeci fatalny – spadek z A-klasy. W 1949 roku „Śląsk” zniknął z piłkarskiej mapy Polski, w trakcie reorganizacji trafił do Zrzeszenia „Stal”.

Śląsk Świętochłowice logo klubuPo spadku z A-klasy sekcja piłkarska straciła na znaczeniu. Władze postawiły na żużel, którego sekcję otwarto w 1951 roku. Dwa lata później Śląsk uczestniczył w utworzonej wtedy lidze żużlowej, jednak okazał się tam najsłabszym zespołem. Sukcesy przyszły pod koniec lat 60-tych, gdy świętochłowiczanie należeli do czołówki 1. ligi, zdobywając trzy tytuły Wicemistrzów Polski.

Na początku lat 60-tych plastrony żużlowców zdobił nietypowy emblemat Śląska, zawierający herb Świętochłowic, otoczony napisami z nazwą klubu. W następnej dekadzie klub posługiwał się znakiem z białym lub złotym monogramem „Ś” na niebieskim polu tarczy.

W 1979 roku otwarto stadion na Skałce (na początku lat 70-tych klub musiał opuścić tereny przy rozbudowywanej Hucie Florian, gdzie znajdował się obiekt zwany „Hasiokiem”).

W IV lidze pod nowym szyldem
Zmiany w polskim sporcie na początku lat 90-tych nie ominęły klubu ze Świętochłowic. W 1997 powołano Miejski Klub Sportowy „Śląsk”, który przejął drużynę piłkarską od upadłego KS Śląsk. Równolegle powstał MUKS Skałka-Śląsk, który zajął się szkoleniem młodzieży. Na początku XXI wieku piłkarze MKS Śląsk rozegrali pięć sezonów w IV lidze, po czym wrócili do okręgówki.

Śląsk Świętochłowice logo klubuPrzywołajmy tu dwa obowiązujące znaki Śląska – po lewej piłkarski, po prawej – żużlowy (sekcja reaktywowana w 2015 roku używa takiego wzoru).

Ocena znaku
Do kolejki rozczarowań związanych ze Śląskiem, dorzucę także obecny wygląd herbu klubu. Udany emblemat KS Śląsk zastąpiono znakiem w moim odczuciu niedopracowanym. Logo straciło charakter i kontrast. Monogram „Ś” na białym tle nie prezentuje się tak efektownie jak biały (niekiedy złoty) na niebieskim polu tarczy. Napisy złożone krojem Arial z zaburzonym światłem, rozmieszczone nierównomiernie na łukach także osłabiają jakość znaku.

A szkoda, bo historyczny herb klubu był wyrazisty i interesujący. Mam tu na myśli głównie oryginalne wcięcie akcentu w literze „Ś” oraz jej elegancki kształt. Ocenie poddajemy jednak aktualne logo klubu, ktore ma u mnie niższą notę.

MKS Śląsk Świętochłowice logo klubu

Jak oceniasz obecny herb Śląska Świętochłowice?

  • 4 #wartościowy (40%, 10 razy oceniany)
  • 3 #poprawny (28%, 7 razy oceniany)
  • 2 #niedopracowany (20%, 5 razy oceniany)
  • 1 #koszmarny (8%, 2 razy oceniany)
  • 5 #doskonały (4%, 1 razy oceniany)

Ilość głosów: 25

Loading ... Loading ...


Ocena polskielogo.net:

Oryginalność

Czytelność

Precyzja wykonania

Liternictwo

Ponadczasowość formy


Średnia ocena: 3,0

[1] Eugeniusz Błażyca: „Dzieje sportu w Świętochłowicach”; Świętochłowice 2005