MKS Śląsk Świętochłowice logo klubuRówieśnicy i sąsiedzi. Oboje niebiescy, z monogramem w herbie, oboje wspierani przez huty. Jednak awans do piłkarskiej 1. ligi dla Ruchu był jedynie rozgrzewką, za to dla Śląska stanowił największe osiągnięcie w historii. Świętochłowice miały jednak sukcesy w żużlu.


© Autor: Jakub Malicki

Nigdy nie odwiedziłem Świętochłowic, choć kilkakrotnie przejeżdżałem przez to miasto. Prowadzi przez nie trasa średnicowa oraz linia kolejowa między Krakowem a Wrocławiem. Z okna pociągu wyłania się gęsto zabudowane miasto z wieżą kościoła (Św. Piotra i Pawła), wystającą znad kamienic i familoków.

Jest to niezwykle zwarte miasto, zajmujące powierzchnię zaledwie 13 km²! Świętochłowice zamieszkałe przez 52 tysiące osób są jednym z najgęściej zaludnionych miast w Polsce (średnia 3,9 tys. mieszkańców na km²). Oprócz budynków mieszkalnych, zmieściły się tam jeszcze: kopalnie (już nie fedrujące), huta i kilka klubów sportowych, spośród których najbardziej znane są Śląsk, Naprzód Lipiny i Czarni Chropaczów.

Gdy patrzę na dzieje Śląska Świętochłowice, odczuwam niedosyt. Przed wojną była to drużyna niezwykle charakterna i odporna na przeciwności losu, z żywiołowo reagującymi kibicami. Po 1945 roku powoli znikała z ogólnopolskich tabel piłkarskich, by w końcu ugrzęznąć na piątym lub szóstym poziomie rozgrywek. Więcej radości przynieśli świętochłowiczanom żużlowcy, trzykrotni drużynowi wicemistrzowie Polski (1969, 1970, 1973).

Krótka historia „Ś-ki”
Odczuwam również niedosyt, gdy patrzę na znak Śląska. Ten uznawany za historyczny, wspomniany m.in. w monografii świętochłowickiego sportu, napisanej przez Eugeniusza Błażycę[1], choć nie ma pewności kiedy dokładnie został zaprojektowany.

Śląsk Świętochłowice logo klubuHerb ten pojawił się na strojach sportowców dopiero na przełomie lat 60-70-tych, gdy zdobił plastrony świętochłowickich żużlowców. Piłkarze nosili herb z „Ś-ką” w latach 90-tych. W dodatku lekko zmieniony w porównaniu do wydanych wcześniej odznak czy herbie wyhaftowanym na sztandarze klubowym. Dodajmy w tym miejscu, że poszczególne wersje różniły się nieznacznie kolorystyką (monogram biały lub złoty) i liternictwem.

Z czasów przedwojennych, gdy świętochłowiczanie grali w 1. lidze, zachowały się fotografie zawodników z emblematem na koszulkach, którego rekonstrukcję zamieszczam poniżej.

Śląsk Świętochłowice logo klubuNaszywka ta zawierała napis „Śląsk” na okrągłej tarczy. W dzisiejszych czasach upraszczania wszystkiego takie logo nie zdziwiłoby nikogo, natomiast wśród przedwojennych emblematów wyglądało co najwyżej skromnie. Z żalem przyznaję, że nie dotarłem do materiałów, które byłyby dowodem, że to herb z inicjałem „Ś” był używany przez Śląsk w czasach pierwszoligowych pojedynków.

Debiut w lidze
Świętochłowiczanie znaleźli się w najwyższej polskiej lidze piłkarskiej dość niespodziewanie, wygrywając Ligę Śląską w 1927 roku oraz turniej eliminacyjny (pokonali Garbarnię, ŁTSG oraz WKS 6. Pułku Lotniczego Lwów). Awans drużyny z niewielkich Świętochłowic do elity polskiego piłkarstwa po zaledwie 7 latach istnienia (klub założony w 1920 roku decyzją członków Polskiego Komisariatu Plebiscytowego) to był spory wyczyn. Sukces ponad stan – jak się później okazało – wpływy z biletów były niewystarczające i w efekcie klub wpadł w tarapaty finansowe. Nerwy puściły kibicom, którzy pod koniec meczu z Cracovią wtargnęli na boisko, przy wyniku 0-1. W efekcie rywalom przyznano walkower.

Zresztą cały debiutancki sezon w lidze nie był pomyślny dla futbolistów Śląska. Pechowo zaczęli go od porażki z Ruchem na stadionie w Królewskiej Hucie, a skończyli wyjazdową porażką 2-3 z Warszawianką.

Śląsk Świętochłowice logo klubuW trakcie sezonu Śląsk wygrał tylko dwa mecze (nad Czarnymi 4-2 i rewanż 1-0 z Ruchem), poza tym otrzymał trzy walkowery za mecze z wycofanym TKS oraz ŻKS Hasmonea. Na koniec rozgrywek zajął więc 14 miejsce (przedostatnie) w tabeli. Opuścił ekstraklasę. Co gorsze, stracił boisko, zamknięte z powodu szkód górniczych.

„Niebiescy” nie poddali się jednak, w kolejnych latach starali się wrócić do ligi. W 1930, 1931, 1932 i 1933 roku kończyli rozgrywki śląskiej ligi w czołówce, a wygrali je w 1934 roku. Mecze eliminacyjne rozgrywali na terenach przy koszarach w pobliżu kościoła Św. Piotra i Pawła, a po awansie otwarto nowy stadion – mieszczący się przy Hucie Florian (dawna „Falva”).

Śląsk Świętochłowice logo klubuTableu upamiętniające zwycięstwo w klasie A i awans do 1. ligi; Źródło: świętochłowicki.pl

W eliminacjach do 1. ligi Śląsk okazał się lepszy od rywala zza między – Naprzodu Lipiny oraz WKS Śmigły Wilno. Powrót do ligi okazał się bardziej udany niż debiut 7 lat wcześniej. 10 zwycięstw, 2 remisy i na koniec 5. miejsce w tabeli. Bramkostrzelny Hubert Gad i młody Ewald Cebula sprawiali, że każdy rywal musiał czuć respekt do świętochłowickiej drużyny. Obaj zagrali w reprezentacji Polski pod koniec lat 30-tych.

Trzeci rok w lidze jednak przyniósł załamanie formy i degradację. Do historii polskiego futbolu przeszedł skandal w meczu przeciwko Dębowi Katowice, przegranym 0-2. Wynik ten pozwolił katowiczanom utrzymać się w lidze, ale wyszło na jaw, że bramkarz Śląska przyjął łapówkę od gości i wybuchła przedwojenna afera korupcyjna. Jak wiemy, Dąb został zawieszony po sezonie i w 1937 roku jego mecze zostały odwołane, a rywale otrzymali walkowery.

Śląsk Świętochłowice logo klubuDrużyna Śląska Świętochłowice w 1937 roku; Źródło: NAC Retusz: Jakub Malicki

Śląsk grał już wtedy w lidze śląskiej i ciągle należał do jej czołówki. W 1938 roku wygrał rozgrywki, jednak w turnieju eliminacyjnym był słabszy od Garbarni i Union-Touring. Rok później powtórzył wynik i tym razem trafił w grupie finałowej na Śmigłego, Junaka Drohobycz i Legię Poznań. Zajmował pozycję lidera, gdy wybuchła II wojna światowa i rozgrywek nigdy nie dokończono…

Futbol w cieniu żużla
Klub reaktywowano w 1945 roku, niedługo później zyskał patronat Huty Florian. Drużyna piłkarska wystartowała w śląskiej klasie A grupie II. Dwa sezony przeciętne, trzeci fatalny – spadek z A-klasy. W 1949 roku „Śląsk” zniknął z piłkarskiej mapy Polski, w trakcie reorganizacji trafił do Zrzeszenia „Stal”.

Śląsk Świętochłowice logo klubuPo spadku z A-klasy sekcja piłkarska straciła na znaczeniu. Władze postawiły na żużel, którego sekcję otwarto w 1951 roku. Dwa lata później Śląsk uczestniczył w utworzonej wtedy lidze żużlowej, jednak okazał się tam najsłabszym zespołem. Sukcesy przyszły pod koniec lat 60-tych, gdy świętochłowiczanie należeli do czołówki 1. ligi, zdobywając trzy tytuły Wicemistrzów Polski.

Na początku lat 60-tych plastrony żużlowców zdobił nietypowy emblemat Śląska, zawierający herb Świętochłowic, otoczony napisami z nazwą klubu. W następnej dekadzie klub posługiwał się znakiem z białym lub złotym monogramem „Ś” na niebieskim polu tarczy.

W 1979 roku otwarto stadion na Skałce (na początku lat 70-tych klub musiał opuścić tereny przy rozbudowywanej Hucie Florian, gdzie znajdował się obiekt zwany „Hasiokiem”).

W IV lidze pod nowym szyldem
Zmiany w polskim sporcie na początku lat 90-tych nie ominęły klubu ze Świętochłowic. W 1997 powołano Miejski Klub Sportowy „Śląsk”, który przejął drużynę piłkarską od upadłego KS Śląsk. Równolegle powstał MUKS Skałka-Śląsk, który zajął się szkoleniem młodzieży. Na początku XXI wieku piłkarze MKS Śląsk rozegrali pięć sezonów w IV lidze, po czym wrócili do okręgówki.

Śląsk Świętochłowice logo klubuPrzywołajmy tu dwa obowiązujące znaki Śląska – po lewej piłkarski, po prawej – żużlowy (sekcja reaktywowana w 2015 roku używa takiego wzoru).

Ocena znaku
Do kolejki rozczarowań związanych ze Śląskiem, dorzucę także obecny wygląd herbu klubu. Udany emblemat KS Śląsk zastąpiono znakiem w moim odczuciu niedopracowanym. Logo straciło charakter i kontrast. Monogram „Ś” na białym tle nie prezentuje się tak efektownie jak biały (niekiedy złoty) na niebieskim polu tarczy. Napisy złożone krojem Arial z zaburzonym światłem, rozmieszczone nierównomiernie na łukach także osłabiają jakość znaku.

A szkoda, bo historyczny herb klubu był wyrazisty i interesujący. Mam tu na myśli głównie oryginalne wcięcie akcentu w literze „Ś” oraz jej elegancki kształt. Ocenie poddajemy jednak aktualne logo klubu, ktore ma u mnie niższą notę.

Errata 2017
W lutym 2017 r. po cichu wprowadzili odświeżony znak dla piłkarskiego Śląska. Zmiany dotknęły tylko środkowej tarczy oraz koloru monogramu, do którego dodano także rok założenia.

MKS Śląsk Świętochłowice logo klubuNiestety nie poprawiono wad poprzedniego emblematu, czyli krzywizn tarczy i rozmieszczenia nań napisów. Na plus upodobnienie do dawnego znaku tonacji kolorystycznej.

MKS Śląsk Świętochłowice logo klubu

Jak oceniasz obecny herb Śląska Świętochłowice?

  • 4 #wartościowy (40%, 10 razy oceniany)
  • 3 #poprawny (28%, 7 razy oceniany)
  • 2 #niedopracowany (20%, 5 razy oceniany)
  • 1 #koszmarny (8%, 2 razy oceniany)
  • 5 #doskonały (4%, 1 razy oceniany)

Ilość głosów: 25

Loading ... Loading ...


Ocena polskielogo.net:

Oryginalność

Czytelność

Precyzja wykonania

Liternictwo

Ponadczasowość formy


Średnia ocena: 3,0

[1] Eugeniusz Błażyca: „Dzieje sportu w Świętochłowicach”; Świętochłowice 2005