Unia Tarnów logo klubuNiezła drużyna drugoligowa – tak zapewne nazwa „Unia” kojarzyła się kibicowi, który zaczynał interesować się piłką nożną dwadzieścia lat temu. W XXI wieku markę tarnowskiego klubu wyrobili żużlowcy.


© Autor: Jakub Malicki

Podobnie jak w Gorzowie Wielkopolskim, tak i w Tarnowie – żużlowcy mogą pochwalić się większymi sukcesami niż piłkarze. W lubuskim mieście o uwagę kibiców rywalizowały jednak dwa kluby, wspierane przez zakłady przemysłowe z różnych branż. W „Polskim Biegunie Ciepła” – jak reklamuje się Tarnów – rozwój futbolu i żużla, związany był z jedną fabryką – Zakładami Azotowymi w Mościcach. Związki klubu z zakładami produkującymi nawozy azotowe były tak silne, że do dzisiaj przetrwała nazwa „Unia” – którą futboliści nosili od czasu reorganizacji sportu. Dla klubów założonych przed II wojną światową nie było to jednak typowe, zwykle wracały do swoich macierzystych szyldów w czasie odwilży. Co więcej, do dzisiaj także w herbach drużyny piłkarskiej oraz żużlowej z Mościc (obecnie są to byty niezależne) widnieje jaskółka – pochodząca z dawnego logo Państwowej Fabryki Związków Azotowych.

Zakłady Azotowe logoObecnie Unia Tarnów Żużlowa Sportowa Społka Akcyjna oraz piłkarski Klub Sportowy „ZKS Unia” Tarnów wspierane są przez Grupę Azoty, największy koncern chemiczny w Polsce, mający siedzibę w Mościcach (od 1951 roku dzielnica Tarnowa).

Decyzja o budowie pod Tarnowem zakładów chemicznych zapadła w 1927 roku, a jednym z jej autorów był Ignacy Mościcki, rektor Politechniki Warszawskiej, wcześniej profesor Politechniki Lwowskiej i kierownik wydziału chemii, od 1926 roku prezydent Rzeczypospolitej. Fabrykę otwarto w 1930 roku, a osiedle otaczające zakłady – które wybudowano na terenie wsi Świerczków oraz Dąbrówka Infułacka – nazwano Mościcami, od nazwiska prezydenta.

TS Mościce logo klubuW trakcie budowy zakładów, powstała tam drużyna piłkarska, która przybrała nazwę „Tarno-Azot”, a dwa lata później – Towarzystwo Sportowe „Mościce”. Przed II wojną światową największym jej sukcesem był awans do krakowskiej ligi okręgowej w 1938 roku. Na zdjęciu przedwojennej drużyny TS Mościce znajdziemy monogram na koszulkach – łączący inicjały klubu. Prawdopodobnie był to pierwszy symbol klubu, choć znajdziemy także fotografię, na której piłkarze mają na koszulkach herb z monogramem „M” i dwiema wieżami.

TS Mościce logo klubuPierwszy powojenny mecz piłkarze rozegrali już w kwietniu 1945 roku, gdy wygrali 7-1 z Sołą Oświęcim. W sierpniu tegoż roku podejmowali sąsiednią Tarnovię i przegrali 0-3. Rywale zaczęli swój marsz w górę hierarchii polskich rozgrywek, zwieńczony awansem do I ligi w 1948 roku, Mościce musiały poczekać na progres do końcówki lat 50-tych XX wieku.

Unia Tarnów herb klubuW 1950 roku klub wspierany przez zakłady azotowe trafił pod patronat zrzeszenia chemików i przyjął nazwę Zakładowy Klub Sportowy „Unia”. Nie mam pewności, czy używano wówczas znaku ZS Unii, na pewno w połowie lat 50-tych jaskółka na błękitnym kole stała się symbolem klubu. Żużlowcy nosili ją na plastronach od początku – sekcję motorową utworzono w 1957 roku. Jaskółkę znajdziemy także na pamiątkowym tableu, wydanym z okazji awansu piłkarzy na zaplecze ekstraklasy w 1958 roku.

W eliminacjach o II ligę Unia odprawiła: BBTS (1-0, 1-2), RKS Raków (6-0, 4-2) oraz KKS Kluczbork (3-1, 3-2). Awans uświetnił 30-lecie klubu z Mościc, będących już wtedy dzielnicą Tarnowa. „Jaskółki” zagrały wtedy 4 kolejne sezony w II lidze, trzykrotnie zajmując 7. miejsce w tabeli. Za czwartym razem zajęli 8. i spadli do III ligi.

Z historii sekcji piłkarskiej warto zapamiętać jeszcze udany sezon 1968/69 – gdy „Jaskółki” dotarły do półfinału Pucharu Polski, po drodze eliminując: Resovię (3-0 na wyjeździe), ROW (3-1 u siebie), Wisłę Kraków (2-0 w Tarnowie) i Unię Racibórz (1-0, 1-2, tryumf w rzutach karnych). W półfinale tarnowianie trafili na silną Legię, wicemistrza Polski z poprzedniego sezonu, który kilka tygodni po pucharowym meczu w Tarnowie świętował Mistrzostwo Polski.

Legia Unia Tarnów herb klubu

Legia Unia Tarnów herb klubuWarszawianie nie dali szans piłkarzom Unii, dwukrotnie wygrali, ale w finale okazali się słabsi od Górnika Zabrze.

Przez następne 28 lat ZKS Unia rywalizowała przeważnie w III lidze (choć przydarzyły się 2 sezony w II i jeden w IV). Wydano w tym czasie kilka odznak, w tym jubileuszowe 40-lecia i 50-lecia, znajdziemy także proporczyki z czasów PRL.

Unia Tarnów herb klubuNiestety na materiałach pojawiało się kilka wersji znaku i trudno znaleźć jakąś konsekwencję w ich stosowaniu – jedynym spajającym je elementem była wspomniana czarna jaskółka na jasno-niebieskim tle. Wydano także odznaki, na których jaskółka widniała na tarczy w kolorze metalu (powyżej z lewej), co więcej – barwy na trójkątnej tarczy zostały odwrócone. Znak widoczny po prawej pochodzi już z XXI wieku, a kształtem nawiązywał do proporczyków z lat 80-tych.

W 1994 roku futboliści Unii wrócili do II ligi, tym razem na kolejne 5 lat. Pierwsze dwa sezony skończyli na najwyższym w historii – 5. miejscu w tabeli, jednak z dużą stratą do drużyn awansujących do ekstraklasy. „Jaskółki” dały się zapamiętać dzięki oryginalnym koszulkom w poprzeczne, biało-niebieskie pasy.

Rok 1994 okazał się także szczęśliwy dla żużlowców Unii Tarnów, którzy po raz pierwszy w historii wywalczyli medale Drużynowych Mistrzostw Polski, zajmując 2. miejsce na koniec rozgrywek.

Na kolejny sukces tarnowscy kibice czekali aż 10 lat… Klub przeszedł wtedy szereg przeobrażeń, dokonano fuzji z TŻ Kraków, a w 2003 roku założono spółkę akcyjną – pierwszą w historii polskiego żużla. Zmiany wyszły klubowi na dobre, w 2004 roku „Jaskółki” wywalczyły pierwsze w historii Mistrzostwo Polski! W Tarnowie zbudowali wówczas swoisty dream team, z braćmi Gollobami i Tonym Rickardson-em w rolach głównych. Nic dziwnego, że w rok później ŻSSA Unia obroniła mistrzowski tytuł. W 2012 roku pod nazwą Azoty Tauron Tarnów wywalczyła trzecie Drużynowe Mistrzostwo Polski, ostatnie jak do tej pory. Następne trzy lata kończyła na 3. miejscu, a w zeszłym roku została zdegradowana z Ekstraligi po zajęciu 8. miejsca. Historia pokazuje, że w Tarnowie co kilka lat przeżywają „reset”, spadając do I ligi, a następnie wracając po roku do najwyższej klasy rozgrywek.

Opinia o znaku

Zwykle oceniamy znaki klubów piłkarskich, czasem jednak robimy wyjątek od reguły. Tak było przy okazji wpisu o Podhalu Nowy Targ, ponieważ logo hokejowych „Szarotek” wydaje się bardziej reprezentatywne dla klubu. Nie inaczej w Stali Gorzów Wielkopolski, która od lat nie prowadzi sekcji piłkarskiej, a jej markę budują żużlowcy. Dzisiaj mamy dwa znaki Unii Tarnów, oba o wyrazistej formie i zawierające charakterystyczny symbol – jaskółkę.

Unia Tarnów logo klubuZnak widoczny po lewej należy do żużlowej Unii, obowiązuje od momentu powołania spółki akcyjnej. Zwróćmy uwagę, że nawiązuje do odznaki wydanej w czasach PRL – tak wyglądał np. herb 50-lecia klubu.

Unia Tarnów logo klubuJaskółka została osadzona na oryginalnej tarczy, składającej się z dwóch pionowych pasów w barwach klubu (tutaj także odwrócono ich kolejność).

Logo wyraziste, lecz zastosowany font ITC Tiffany i cienkie kontury nadały mu charakter nieco archaiczny, ze słabszą czytelnością w mniejszych rozmiarach.

Unia Tarnów logo klubu

Jak oceniasz znak ŻSSA Unia Tarnów?

  • 3 #poprawny (44%, 35 razy oceniany)
  • 4 #wartościowy (23%, 18 razy oceniany)
  • 2 #niedopracowany (18%, 14 razy oceniany)
  • 5 #doskonały (13%, 10 razy oceniany)
  • 1 #koszmarny (3%, 2 razy oceniany)

Ilość głosów: 79

Loading ... Loading ...

Unia Tarnów logo klubu

Jak oceniasz obecny znak KS ZKS Unia Tarnów?

  • 3 #poprawny (31%, 23 razy oceniany)
  • 2 #niedopracowany (26%, 19 razy oceniany)
  • 4 #wartościowy (22%, 16 razy oceniany)
  • 5 #doskonały (18%, 13 razy oceniany)
  • 1 #koszmarny (4%, 3 razy oceniany)

Ilość głosów: 74

Loading ... Loading ...

Herb futbolowej drużyny Unii Tarnów, występującej obecnie w czwartej grupie 3. Ligi, jest bardziej skomplikowany od znaku żużlowców. Tutaj również jaskółka została pozbawiona charakterystycznego błękitnego koła w tle i osadzona bezpośrednio na biało-niebieskiej tarczy w kształcie trójkąta. Dodano złoty wieniec i wstęgę z nazwą „Unia”, w głowicy tarczy znajdziemy akronim „ZKS”.

Unia Tarnów logo klubuEmblemat nawiązuje do starej odznaki klubu, wydanej prawdopodobnie na początku lat 90-tych XX wieku. która miała inaczej rozłożone napisy niż aktualnie obowiązujący wzór.

Na obecnym herbie właśnie napisy wymagałyby dopracowania, wstęga z napisem „Unia” ułożona bardziej poziomo, by poprawnie komponowała się z członem „ZKS” – teraz układ ten nie wygląda harmonijnie.

U mnie wyższą notę zyskał znak żużlowców – ciekawe, który bardziej przypadnie Wam do gustu?


Ocena polskielogo.net znaku ŻSSA Unia Tarnów:

Oryginalność

Czytelność

Precyzja wykonania

Liternictwo

Ponadczasowość formy

Średnia ocena: 3,4


Ocena polskielogo.net znaku piłkarskiej Unii Tarnów:

Oryginalność

Czytelność

Precyzja wykonania

Liternictwo

Ponadczasowość formy

Średnia ocena: 2,6


Źródła:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Grupa_Azoty
dostęp: 2017/01/16

https://pl.wikipedia.org/wiki/Historia_Zak%C5%82ad%C3%B3w_Azotowych_w_Tarnowie-Mo%C5%9Bcicach_S.A.
dostęp: 2017/01/16

http://www.dziennikpolski24.pl/artykul/3214316,jaskolka-to-symbol-azotow,id,t.html
dostęp: 2017/01/16

Robert Noga: Tarnovia Legenda 1948; Tarnów 2012

Robert Noga: Z Jaskółką na plastronie; dzieje tarnowskiego sportu żużlowego; Tarnów 2004

Józef Sztorc: „Historia klubu Unii Tarnów CD” na: jozef-sztorc.pl
dostęp: 2017/01/16

https://pl.wikipedia.org/wiki/Unia_Tarn%C3%B3w_(%C5%BCu%C5%BCel)
dostęp: 2017/01/16

http://www.90minut.pl/skarb.php?id_sezon=73&id_klub=405
dostęp: 2017/01/16